کاربر گرامی به وب سایت دادسرا یار خوش آمدید | برای استفاده کامل از امکانات سایت عضو یا وارد شوید

دیه چیست|بررسی تخصصی|نکات مهم|مشاوره تلفنی

شما در حال مشاهده مطلب مذکور در بخش مقالات سایت می باشید

دیه چیست|بررسی تخصصی|نکات مهم|مشاوره تلفنی

دیه چیست|بررسی تخصصی|نکات مهم|مشاوره تلفنی

در خصوص ماهیت دیه در این که آیا دیه یک امر جزایی و مدنی است یا ماهیتی دوگانه دارد نظرهای متفاوتی بیان شده و دلایلی برای اثبات نظریه اعلام گردیده است. عده ای معتقدند که دیه فاقد وصف مجازات کیفری است و استدلال می‌کنند که مجازات کیفری هنگامی بر مجرم اعمال می‌شود که علاوه بر تحقق رکن مادی ، قصد  مجرمانه یا لااقل خطای کیفری در بین باشد .

از آن سو  جرایم زیادی در جنایات شبه عمد ای وجود دارد که مرتکب تنها قصد ایراد جنایت را ندارد، بلکه حفظ جوانب احتیاط را هم کرده به حدود مقرر و مجاز پایبند است. با این حال وقتی در این وضعیت فعل او اتفاقاً به تلف و خسارت منتهی می شود، ضامن دیه ناشی از آن است. دوستان گرامی قبل از شروع مطالب این مقاله می توانید ابتدا به مقاله دیه انسان رجوع کنید. در مقابل گروه دیگری معتقدند که دیه نوعی مجازات است این گروه از پژوهشگران معاصر   دیه را نوعی کیفر جانی می دانند و ‏ عقیده خود را به این نکته معطوف می‌کنند که در  شریعت اسلام در قتل و جرح در شبه عمد و خطا دیه را کیفر اصلی قرار داده و  حکم کردن بستگی به درخواست افراد ندارد. 

بلکه دیه مانند هر کیفر دیگری برای جرم  مقرر شده است،  و هرگاه مجنی علیه آن را ببخشد، جانی به کیفر تعزیری مناسبی کیفر می شود. در همین زمینه اداره حقوقی قوه قضائیه معتقد است که اصل کلی این است که مجازات عمل ارتکابی مرتکب، بزه نمی باشد. مگر در موارد استثنا  بر آن. مطابق ماده ۴۴۸ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲  دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا به ولی یا اولیای دم او داده می شود. بنابراین مطابق تعریف فوق و ماده ۱۷ ، دیه یکی از انواع مجازات های مقرر در این قانون است و هر جا که مقنن آن را مجازات جانی معین کرده باشد، مورد، جنبه کیفری دارد.

دیه
دیه 

کلیات دیه اعضا

به موجب ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی،  در جنایت بر اعضا و جنایت عمدی که قصاص ندارد و مقدار مجازات آن مشخص نشده است، به شرح مقرر در این قانون دیه ثابت می شود. به گفته ی یک وکیل تصادفات، اصولا بدن انسان از چند قسمت تشکیل شده که برای آن در قانون مجازات اسلامی، مجازات خاصی اعم از قصاص و دیه و یا ارش در نظر گرفته شده است. اعضای بدن یکی شامل اعضای ظاهری هستند که قابلیت قصاص را دارند. مثل چشم و گوش و بینی و دست و پا و دندان و قانونگذار نحوه قصاص این اعضا را از مواد ۳۹۳ تا ۴۱۷ قانون مجازات اسلامی مورد حکم قرار داده است.

دیه اعضای ظاهری 

اعضایی هستند که جای اجرای قصاص ندارند و یا قصاص امکان ندارد یا تساوی در قصاص حفظ نمی‌شود و یا محل مورد نظر در مجنی علیه در جانی وجود ندارد. مثل قصاص زن نسبت به مرد در پستان و غیره و یا به هر صورت دیگری که باید دیه پرداخت شود. مانند دست و یا چشم و  انگشتان  و غیره که به صورت غیر عمدی قطع شوند.قسمت هایی ازظاهر بدن نیز وجود دارند که دیه مقدر ندارد و باید ارش آن تعیین گردند .مانند زخم های بیرونی در بدن مثل زخم روی شکم و پهلو و پشت و زخم روی گردن و داخل لب و زخم داخل چشم که دیه معین ندارند و باید ارش تعیین شود. 

این اعضا شامل قلب و کلیه ها و طحال و کبد و ریه و شش ها و کیسه صفرا به معده و مثانه و غیره است و اگر ضربه وارده به این اعضا موجب خسارت گردد و آن ها را پاره کند یا زخم نماید گاهی ممکن است منجر به مرگ طرف شود. شارع مقدس برای تعیین اعضای معینی  مشخص نکرده است. بلکه به حاکم و پزشکی قانونی واگذار نموده تا با بررسی دقیق و تاثیر هر یک از آن ها در بدن، اظهارنظر کنند.دوستان گرامی در اینجا با بررسی مقالات دیه گوش  ،  دیه فک  ،  دیه بیضه ، دیه لب  و دیه دندان  برآن شدیم که پیرو مطالب ذکر شده اطلاعات شما همراهان عزیر را در این موضوعات ارتقاء دهیم . 

دیه
دیه 

بررسی دیه در جراحات وارده

جرح به آسیب‌هایی گفته می‌شود که سبب پاره شدن بافت های بدن می شود و اغلب با خونریزی همراه است. ولی گاهی امکان دارد توأم با خونریزی نباشد. 

زخم حارصه چیست و مقدار دیه حارصه:

 خراش پوست بدون آن که خون جاری شود. حارص از ماده حرص ودر لغت به معنای پوست می باشد و دیه آن یک صدم دیه کامل است. آیا دیه موی انسان نیز در قانون تعریف شده است؟این سوالی است که  بسیاری می پرسند و ما در این مقاله به طور جامع به ان پاسخ داده ایم.

زخم دامیه یا دامعه چیست ومقدار دیه دامیه:

دمع ، به معنای اشک می باشد و چون خون از زخم همچون قطره اشک خارج می شود، به آن دامعه می گویند،  ماده ۷۰۹ قانون مجازات اسلامی آن را جراحت می داند اگر همراه با جریان کم یا زیاد خون باشد،دیه آن دو صدم دیه کامل است.

زخم سمحاق و مقدار دیه مسحاق:

به کسر سین پرده نازکی است روی استخوان که آن را می پوشاند. قانون مجازات اسلامی ۷۰۹ آن را جراحتی می داند که به پوست نازک روی استخوان برسد و دیه آن چهارصدم دیه کامل است.

 در خصوص مطالب ذکر شده خالی از لطف نیست که به مقاله دیه سر و گردن  مراجعه نمایید. 

دیه
دیه 

زخم هاشمه و مقدار دیه هاشمه:

  جنایتی است که سبب شکستگی استخوان شود و دیه آن ۱۰ صدم دیه کامل است. از موارد دیگر می‌توان به منقله ،  به معنای جراحتی که درمان آن جز با جابجا کردن استخوان میسر نمی باشد. و مومه جمجمه و محفظه استخوانی است که حاوی مغز می باشد. پرده های بین مغز و جمجمه وجود دارد که مغز را می پوشاند که به این پرده کیسه مغز  می گویند.دامغه نیز از ماده دمغ به معنای مغز است و در اصطلاح جنایتی است که کیسه مغز را می شکافد و علت ثبوت آن، علاوه بر دیه در این جا آن است که پاره شدن کیسه دماغ ،  زخمی است که از ناحیه شارع دیه ای  برای آن معین نشده است. لذا قاضی علاوه بر ثبوت  جنایات وارده ی  مراحل قبل از دامغه، حکم به ارش نیز م دهد. در خصوص مطالبی که تاکنون خوانده اید می توانید با مراجعه به مقاله دیه کبودی اعضا اطلاعات خود را تکمیل نمایید. 

نحوه محاسبه دیه در قانون مجازات اسلامی

 از نظر وکیل پایه یک دادگستری  هرگاه یکی از جراحت های  موضحه ، حارصه ،  دامیه ، متلاحمه ، سمحاق ، در قسمتی از بدن جز سر و گردن اتفاق بیفتد در شرایطی که آن عضو دیه ی معینی داشته باشد، دیه به نسبت  های فوق از آن عضو تشخیص داده می‌شود و اگر آن عضو  دیه ی معینی نداشته باشد، ارش ثابت می شود. به عنوان مثال چنان چه متلاحمه برای یک بند از انگشت حساب شود، به نسبت دیه ی یک بند انگشت محاسبه می شود. بدین مفهوم که دیه انگشت برابر با یک دهم دیه کامل، دیه یک بند انگشت یک سوم دیه انگشت، متلاحمه برای یک بند انگشت ۲ درصد از دیه یک بند انگشت خواهد بود.

دیه
دیه 

شیوه ی محاسبه دیه صدمات منجر به تغییر رنگ پوست و تورم صورت

- اگر پوست صورت سیاه شود، شش هزارم دیه کامل خواهد شد.

- اگر پوست صورت کبود شود سه هزارم دیه کامل خواهد شد.

- پوست صورت سرخ شود یک و نیم هزارم دیه کامل خواهد بود .

 -دیه تغییر رنگ پوست بقیه اعضای بدن

 -اگر بقیه اعضای بدن سیاه شود سه هزارم دیه کامل،

- اگر بقیه اعضای بدن کبود شود یک و نیم هزارم دیه کامل،

 -اگر بقیه اعضای بدن سرخ شود ۷۵ میلیونیوم دیه کامل محاسبه خواهد شد.

نکته قابل توجه این که به منظور احتساب دیه با اعداد اعشاری همین بس که آن ها را در مبلغ دیه ی کامل ضرب نمود.

 مثلاً وقتی دیه کبودی یک و نیم هزارم دیه کامل مشخص شده است آن را در مبلغ دیه سال جاری یعنی ۴۸۰ میلیون ضرب می کنیم. عددی که به دست می‌آید ۷۲۰ هزار تومان خواهد بود.

 نکاتی در موضوع تغییر رنگ پوست

  در حالی که راجع به تغییر رنگ تفاوتی ندارد که آن عضو دارای دیه ی تعیین شده باشد یا خیر بین تغییر رنگ همه یا بخشی از اعضا تفاوتی وجود ندارد و دیه یکسانی برقرار خواهد بود. فرقی ندارد که تغییر رنگ بر روی پوست بماند  یا محو شود. در مورد تغییر رنگ پوست سر، دیه مشخصی ندارد و برای آن ارش در نظر گرفته شده است. آسیب هایی که سبب  تورم بدن سر یا صورت شود موجب ارش خواهد بود. در شرایطی که مضاف بر تورم سبب تغییر رنگ پوست نیز شود، ارش تغییر رنگ به آن اضافه خواهد شد.

دیه
دیه 

تفاوت ارش و دیه

 دیه در اصل جبران خسارت بدنی می باشد که نوع و میزان آن در قانون تعیین شده است. اما میزان خسارت ارش در قانون معلوم نیست. مثلاً در قانون جبران خسارت قطع یک دست مشخص شده که دیه آن نصف یک دیه کامل می باشد.  دیه پاره شدن یک تار عصبی در دست در قانون معلوم نیست که در مورد جبران این دسته از خسارت‌ها قاضی دادگاه با توسل به نظریه کارشناسی پزشکی قانونی آن را تعیین می کند. عموماً پزشک قانونی خسارت را با درصدی از دیه ی عضوی اظهار می‌دارد. در ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی به این شکل تعریف شده است که مالی است 

که از سوی شارع، به منظور یک جنایت مشخص می‌شود. مثل دیه قتل غیر عمد. اما در مورد ارش باید بگوییم که بر اساس ماده ۳۶۷ قانون مجازات اسلامی گفته شده اگر جنایتی بر عضو شخصی وارد شود و شرعاً مقدار معینی  تحت عنوان دیه برای آن مقدر نگشته باشد، شخص جانی باید ارش پرداخت کند. در ماده ۴۹۵ از قانون فوق الذکر گفته شده در همه مواردی که بر اساس مقررات قانون مجازات اسلامی تعیین شود با در نظر گرفتن دیه کامل انسان و کیفیت و نوع جنایت، مقدار خسارت وارد بر اساس نظر کارشناس مشخص می شود.

روش محاسبه ارش

 از دیدگاه حقوق مدنی ارش یک کسر است. صورت آن تفاوت قیمت صحیح و معیوب روز تقویم مال مورد معامله می باشد و مخرج کسر قیمت صحیح روز تقویم است این کسر، چنان چه  ضرب در قیمت ثمن روز واقع شدن عقد شود، ارش حاصل می‌شود یعنی حاصل ضرب فوق را ارش می گویند. توصیه گروه حقوقی دادسرا یار بر این است که چنان چه شخصی گرفتار حادثه و پرداخت دیه شده است یا در شرایطی واقع است که باید دیه دریافت کند بهتر است  به یک وکیل مسلط به قوانین مراجعه نماید. 

وکیلی که تجارب مفید در پرونده های راجع به دیه دارد تا از ضررهای احتمالی در آینده جلوگیری به عمل آید. در اینجا می توانیم برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله  دیه و تقسیط دیه نیز مراجعه نمایید. 

انواع دیه کدام اند صفر تا صد انواع دیه

با توجه به توضیحات فوق مشخص می گردد که تشخیص نوع جراحات بسیار دقیق و مشکل است. زیرا بین جراحت موضحه و سمحاق اختلاف بسیار حساس است. چون فرق این ها با یک پرده نازک روی استخوان است که زخم به آن برسد یا آن را کنار بزند و استخوان را آشکار کند. همچنین میان دامغه و مامومه ،  حساسیتی وجود دارد که زخم استخوان سر  را بشکند  وکیسه مغز را پاره نکند  یا پاره کند که در این صورت مامومه و  دامغه مصداق دارد. لذا باید در مواجهه با این موضوعات از یک وکیل کیفری با تجربه استفاده نمود و دقت شود تا دقیقاً روشن شود که مامومه  هست و یا نیست.

  ایا به کیسه مغز رسیده است یانه ،  و اگر کیسه مغز را پاره کند دامغه است و دیه آن معین می باشد. ملاحظه می گردد که کارشناس یا پزشکی قانونی که از آن استعلام،  اظهارنظر گردیده باید با دقت خاصی این موضوعات را بررسی نموده و  قاضی پرونده نیز با دقتی مضاعف اقدام به صدور رای نماید تا در این خصوص اجحافی صورت نگیرد،  و عدالت به طور کامل اجرا گردد. در این زمینه از مشاوره حقوقی تصادفات می توان کمک گرفت. در راستای مطالب ذکر شده می توانید با مطالعه مقاله مجازات فرار از صحنه تصادف  به طور مفصل تری در این زمینه اطلاعاتی کسب نمایید.

دیه
دیه 

دیه در ماه های حرام

معمولا برای مردم این سوال پیش می آید که در چه ماه هایی نرخ دیه افزایش پیدا می کند و مبلغ آن چقدر است؟ فرض کنیم شخصی در ماه حرام مرتکب قتل غیر عمدی ناشی از حادثه رانندگی شده و می خواهیم بدانیم که اولا تحت چه شرایطی دیه ای که باید بپردازد افزایش پیدا می کند و ثانیا این افزایش تا چه سقفی است؟

ماه های حرام عبارتند از 

ذیقعده، ذیحجه، محرم و رجب بنابراین بر خلاف باور برخی که ماه رمضان را نیز جزء ماه های حرم می دانند فقط ماه های مذکور ماه حرم بوده و موجب افزایش دیه یا به اصطلاح تغلیظ آن می شود. اما برای اینکه نرخ دیه افزایش پیدا کند هم صدمه و هم قتل باید در یکی از این چهار ماه حرام باشد پس اگر کسی در ماه رجب بواسطه تصادف رانندگی مصدوم شد و در ماه شعبان فوت کرد افزایش دیه شامل او نمی شود. حتی عده ای معتقدند که صدمه و فوت باید در یک ماه حرام باشد پس اگر کسی در ماه ذیقعده صدمه دید و در ماه ذیحجه فوت کرد باز هم افزایش دیه مستقر نخواهد شد.

دیه کامل

 معادل بهای یکصد نفر شتر است و اگر صدمه و قتل هر دو در ماه حرام واقع شوند یک سوم به مبلغ دیه اضافه می شود و شخص مقصر باید بهای ۱۳۳ نفر شتر را بپردازد.

پرسش و پاسخ در مورد دیه

وکیل پایه یک دادگستری و وکیل جنایی در مورد دیه به سوالات شما پاسخ میدهد شما عزیزان میتوانید با وکیل تلفنی و وکیل انلاین به صورت مشاوره حقوقی 24 ساعته  مشاوره حقوقی دریافت کنید

پرسش: آیا در مورد صدمات بدنی هم چنین حکمی برقرار است؟

پاسخ: خیر فقط در مورد فوت است که دیه افزایش پیدا می کند.

پرسش: آیا اگر متوفی زن باشد باز هم دیه افزایش پیدا می کند؟

پاسخ: از این حیث فرقی بین زن و مرد نیست و اگر زنی در حادثه رانندگی در ماه حرام کشته شود دیه او حدودا معادل بهای ۶/۶۶ نفر شتر خواهد بود زیرا اصل دیه زن نصف دیه مرد است.

دیه
دیه 

پرسش: آیا فقط در قتل های غیر عمدی که ناشی از تصادف رانندگی است به مقدار دیه در ماه حرام افزود می شود؟

پاسخ: خیر، هر کجا که قتل در ماه حرام انجام شود و بای دیه پرداخت شود یک سوم به اصل دیه پرداخت خواهد شد پس اگر قتل غیرعمد ناشی از حادثه کار باشد و کارفرما مقصر تشخیص داده شود علاوه بر جنبه عمومی جرم یعنی تحمل حبس کارفرما به پرداخت بهای یک نفر صد نفر شتر به اضافه یک سوم محکوم خواهد شد.

پرسش: آیا برای افزایش دیه در ماه حرام اولیای دم باید از دادگاه درخواست کنند؟

پاسخ: اصل مطالبه دیه حق شاکی خصوصی «اولیای دم» است و چنانچه برای این امر درخواستی نداشته باشند دادگاه با تکلیفی مواجه نیست اما با شکایت اولیای دم و درخواست آنها برای دیه دادگاه مکلف است مقصر را به پرداخت دیه محکوم کند و چنانچه قتل در ماه حرام باشد دادگاه موظف است با درخواست اولیای دم علاوه بر دیه کامل یک سوم دیه کامل به آن اضافه کند پس آنچه مورد نیاز است درخواست اولیای دم صرفا برای مطالبه دیه است و با درخواست اولیای دم این دادگاه است که با در نظر گرفتن زمان وقوع جرم مقدار دیه را تعیین کند.

پرسش: آیا با وقوع قتل در ماه حرام علاوه بر افزایش میزان محکومیت مقصر در خصوص دیه این امر در جنبه عمومی جرم هم تاثیرگذار است.

پاسخ: خیر، وقوع قتل در ماه حرام فقط موجب افزایش میزان دیه می شود و تاثیری در مجازات ناشی از آن ندارد.

بررسی دیه از نگاه فقه

آیا غیر از دیه سایر ضررهای ناشی از جرم باید پرداخت شود؟

موضوع بالا يكي از موضوعاتي است كه در فقه شيعه مورد بحث واقع شده و در نتيجه مشكلات فراواني را در آراء دادگاهها بوجود آورده و آراء متضاد و متناقضي در شعب مختلف ديوان عالي كشور صادر گرديده است. بنابراين لازم ديدم اين مساله را از نظر فقهي مورد بحث قرار دهم تا شايد مورد استفاده قضات محترم و حقوقدانان ارجمند واقع شود . قبل از شروع در بحث لازم است كه بحث ديگري را كه خود احتياج به مقاله مستقلي دارد 

مطرح سازم و به طور خلاصه و اختصار بررسي كنم و آن عبارت است از بررسي انواع ششگانه ديات كه آيا همه اين انواع في نفيها اصالت دارند يا بعضي از آنها اصالت دارند و يا هيچكدام اصالت ندارد و بر فرض آنكه هيچكدام اصالت نداشته باشد ملاك قيمت كدام يك از آنهاست با بررسي هاي دقيقي كه از روايات و كلمات اهل بيت اطهار سلام الله عليهم اجمعين بدست ميآيد اين است كه غير از شتر ، انواع پنج گانه ديگر به عنوان قيمت شتر تعيين شده است پس لازم است اگر يكي از انواع تعيين مي گردد با قيمت شتر در ارزش برابر باشند

 و اينكه دويست گاو يا هزار گوسفند و هزار دينار تعيين شده ، به اين لحاظ بوده است كه از نظر ارزش در آن زمان مساوي با يكصد شتر بوده اند و اگر اين برابري وجود نداشته باشد نبايد كميتي را كه براي آنها درز نظر گرفته ميشود كافي دانست و نظر ما درباره شتر اين است كه خود شتر نيز موضوعيت ندارد و آنچه موضوعيت دارد قيمت آنست در صورتي كه بتواند خسارت ناشي از جرم را جبران نمايد در ادامه  اين مقاله دو مطلب مورد بحث قرار ميگيرد : 

1ـ انواع ششگانه ديات دیه 

آن چه موضوعيت دارد قيمت شتر است ، و ساير انواع ديات به عنوان قيمت تعيين مي شوند . بنابراين قيمت خود آنها درز صورت برابر نبودن آن با شنتر وجهه شرعي ندارد . 

دیه
دیه 

2 ـ قيمت شتر

 اگر كافي براي جبران خسارت هاي ناشي از جرم نباشد بايد دادگاه ، اضافه بر آن ، به پرداخت ساير خسارتها حكم مقتضي صادر نمايد . مطلب اول از روايات وارد شده استفاده ميشود اولين چيزي كه بعنوان ديه مطرح گرديد بوسيله جناب عبدالمطلب يكصد شتر بوده است در كتاب وسائل شيعه ج 19 صفحه 145 آمده كه پيامبر اكرم (ص) به علي (ع) فرمود : يا علي آن عبدالمطلب سن في الجاهليه خمس سنن اجراها الله له في اسلام الي ان قال و سن في القتل ماه من الابل فاجري الله ذلك في الاسلام .يعني عبدالمطلب در جاهليت پنج سنت را بوجود آورد ـ تا اينكه فرمود :در قتل ، يكصد شتر قرار داد و خدا در اسلام آنرا امضاء فرمود.

روایاتی در خصوص دیه 

در روايتي از وسائل شيعه ج 19 صفحه 143 آمده است كه امام علي فرمود : هي (الديه) مائه من الابل و ليس فيها دنانير و لا دراهم و لا غير ذلك . يعني ، ديه يكصد شتر است و دراهم و دنانير و غير آنها در شتران اعتبار نميشود (يعني نفس شتران ديه محسوب ميشوند)نه قيمت انها و براي قيمت احتياج به تراضي دارد . 

و از اين روايت استفاده ميشود كه تعيين درهم ودينار احتياج به توافق دارد و خود درهم و دينار اصل در ديه نيستند . و در روايت ديگري آمده است ان الديه مائه من الابل و قيمه كل بعير من الورق مائه و عشرون رهمااو عشره دنانير و من الغنم قيمه كل ناب من الابل عشرون شاه .يعني ديه يكصد شتر است و ارزس هر شتري يكصدو بيست درهم و يا ده دينار است و ارزش هر شتريكه دندان ناب (نيش) در آورده باشد بيست گوسفند است و از اين روايت نيز استفاده ميشود كه دارهم و دينار و گوسف6ند به عنوان قيمت شتر تعيين شده اند و در روايت ديگري است كه ديه در جاهليت يكصد شتر بوده است 

و رسول خدا آنرا نيز مقرر فرمود سپس در اين روايت آمده انه فرض علي اهل البقر مائتي بقره و فرض علي اهل الشاه الف شاه تنيه و علي اهل الذهب الف دينار ، و علي اهل الورق عشره الف درهم و علي اهل اليمين الحلل مائتي حله .(وسائل شيعه ج 19 صفحه 142 ). يعني رسول خدا بر صاحب گاو ، دويست گاو ، و بر صاحب گوسفند ، هزار گوسفند ، و بر صاحب طلا ، هزار دينار ، و بر صاحب نقره ، ده هزار درهم و بر اهل يمن دويست حله تعيين نمود. و كليه روايات وارده در باب ديات دلالت دارند كه تعيين مقدار درهم ، دينار ، گاو ، گوسفند ، بر اساس محاسبه با قيمت شتر بوده است

 و براي تسهيل امر برجاني اجازه داده اند كه جاني ، مالي را در اختيار دارد با در نظر گرفتن ارزش آن با شتر بپردازد و چجون در زمان ما بهترين راه براي پرداخت ديه پرداخت همان پولي است كه مردم هر كشوري در اختيار دارند بايد با تعيين قيمت يكصد شتر ، ديه لازم را پرداخت نمايد و به عبارت ديگر تعيين انواع ديات براي تسهيل امر بوده و همين امر اقتضاء مي كند كه جاني پولب رايج كشور خود را پرداخت كند (نه درهم و دينار و حله ، يا گوسفند و گاو ) زيرا پرداخت خود آنها موجب عسروحرج است حتي خود شتر نيز لازم نيست پرداخت شود و جاني را نبايد به پرداخت آن الزام كرد 

، زيرا پرداخت آن موجب عسروحرج ميگردد و شريعت مقدسه اسلام شريعتي است سهل و آسان و در احكام خود ، مردم را به انجام كاري كه موجب عسرو حرج باشد مكلف نمينمايد همانطوري كه در ابتداي امر مردمي را كه صاحب درهم و دينار بودند براي تسهيل به دادن درهم و دينار با حفظ تقويم آنها با قيمت شتر مكلف گردانيد.

پرداخت شتر  در عصر كنوني به عنوان دیه 

امروزه  مردم كمتر گاو .وگوسفند و شتر و درهم ودينار در اختيار دارند و مردم بايد مكلف به همان مالي باشند كه در اختيارشان ميباشد بنابراين دادگاه ها ديه كه تعيين مي فرمايند با پول رايج ايران كه اسكناس است بايد ديه را تعيين فرمايند و همان تسهيلي را كه در صدر اسلام ، شارع مقدس در نظر گرفته بود ، در نظر گيرند و نبايد جاني را كه درهم و ديناري در اختيار ندارد و هرگز نميتواند آنرا پرداخت نمايد محكوم سازد و همچنين نسبت به شترو گاو و گوسفند ، بلكه قيمت شتر را كه طبق روايات ، اصل در ديات بوده است در نظر مي گيرند و

 با پول رايج ، جاني را به آن محكوم ميسازند و آنچه گفته شد از جمع بين روايات و دقت و تأمل در آنها بخوبي بدست مي آيد و من از كليه حقوقدانان و قضات محترم مي خواهم كه تأمل بيشتري در خصوص روايات وارده در انواع ديات و كميت آنها بنمايند و اگر با نظر ما موافق بودند فلله الحمد و اگر موافق نبودند مارا ارشاد فرمايند حاصل كلام آنكه : 

اولاً ـ ملاك تعيين ديه از انواع ششگانه ديات ، آنست كه بر اساس قيمت شتر ، تعيين مي شود . 

ثانياً ـ جاني كه مخير بين تعيين يكي از انواع ديات مي باشد در صورتيكه قيمت آنها با قيمت شتر برابر باشد و چون در عصر ما اين بابري وجود ندارد مقدار تعيين شده در انواع پنجگانه وجهه شرعي نخواهد داشت . 

ثالثاً ـ چون تعيين انواع شش گانه در زمان شارع مقدس براي تسهيل امر بوده و خود آنها موضوعيت نداشته اند و ملاك در تعيين ما ، همان چيزي است كه در صدر اسلام ملاك براي ساير انواع ديه غير از شتر بوده است و آن عبارت است از مقايسه آن با ارزش شتر و نيازي به موافقت جاني در تعيين قيمت نيست . و با اين ترتيب چون قيمت شتر از قيمت درهم كه معمولاً دادگاه ها رأي مي دهند بيشتر است تا اندازه اي خسارات وارده بر مجني عليه جبران مي گردد . 

image
JM
نویسنده این مطلب

مهدی حنیور

ارسال دیدگاه

کاربر عزیز برای ارسال دیدگاه ابتدا باید عضو یا وارد شوید

عضویت / ورود
 
دیدگاه ها
این مطلب نظری ندارد