کاربر گرامی به وب سایت دادسرا یار خوش آمدید | برای استفاده کامل از امکانات سایت عضو یا وارد شوید

گذشت شاکی در جرایم+بررسی تخصصی -کاربردی و ویژه

شما در حال مشاهده مطلب مذکور در بخش مقالات سایت می باشید

گذشت شاکی در جرایم+بررسی تخصصی -کاربردی و ویژه

گذشت شاکی در جرایم+بررسی تخصصی -کاربردی و ویژه

گذشت شاکی چیست

به نوشته دادسرایار در مقاله گذشت شاکی چیست

دادسرایار 24 ساعته در خدمت شماست حتی روز های تعطیل

021-91-01-61-52

با توجه به اصل ۳۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که بیان می کند دادخواهی حق مسلم هر فرد است بنابراین هر کس می‌تواند به منظور دادخواهی به دادگاههای صالح رجوع نماید.
بهره‌مند شدن از دادگاه صالح به منظور دادخواهی حق همه ی افراد جامعه می باشد ونمی توان شخصی را از مراجعه به دادگاهی که حق اوست منع کرد
در چنین مواقعی می توان نتیجه گرفت برابر این اصل از قانون اساسی امکان دادخواهی برای همه ی افراد وجود دارد.
مطلبی که در اینجا باید به آن دقت داشته باشیم این است که این مطلب به معنای آن نیست که امکان دادخواهی یا عدم دادخواهی برای تمام اشخاص یکسان زیرا در بعضی از جرائم که بیشتر جنبه خصوصی دارد برای شخص بزه دیده این امکان وجود دارد که برای احقاق حقوق خودش دادخواهی بکند یا نکند.

یعنی زمانی که شکایت خود را مطرح می‌کند از دادگاه بخواهد که مجرم را دستگیر و مجازات بکند یا این که اصلا هیچ شکایتی را مطرح نکند
با توجه نوع برخی از جرائم که جنبه عمومی آن غالب است ، در صورت گذشت شاکی یا عدم شکایت وی نیز امکان دارد با توجه به نوع جرم ، دادستان یا سایر مراجع ذیصلاح قانونی اقدام به تعقیب مجرم نمایند
یعنی اینکه حتی اگر شخص بزه دیده نخواهد شکایتی صورت بگیرد دادستان به عنوان مدعی العموم پیگیری جرم و مجازات را برعهده خواهد داشت.

دوستان عزیز معمولا در زمینه خیانت در امانت گذشت شاکی میتواند موثر باشد و در روند مجازات و رسیدگی تاثیر مهمی داشته باشید در مورد خیانت در اانت میتوانید در وب سایت دادسرایار یک مقاله تخصصی در این زمینه را بخوانید

دسته بندی جرائم

۱جرائم قابل گذشت

۲جرایم غیرقابل گذشت

در تعریف جرایم قابل گذشت ماده ۱۰۰تبصره ۱ قانون مجازات اسلامی بیان می کند

جرایم قابل گذشت جرائمی می باشند که شروع و ادامه تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، منوط به شکایت شاکی و عدم گذشت وی است

بنابراین طبق موارد فوق می‌توان عنوان کرد در جرائم قابل گذشت این امکان برای شخص بزه دیده وجود دارد که شخص مجرم شکایت کند یا نکند.

در مورد تعریف جرایم غیر قابل گذشت نیز تبصره ۲ همین ماده مقرر می دارد
جرائم غیر قابل گذشت جرائمی می باشد که شکایت شاکی وگذشت وی در شروع به تعقیب ورسیدگی وادامه آنها واجرای مجازات تأثیر ی ندار د

آن دسته از جرائمی که شخص بزه دیده حتی حاضر به شکایت نباشداما از طرف دادستان به عنوان مدعی العموم قابل پیگیری می باشد به این نوع از جرائم، جرائم غیر قابل گذشت می گویند

مبنای تقسیم بندی جرائم قابل گذشت و غیرقابل گذشت بودن

عده اعتقاد دارند اگر جرمی فقط شاکی خصوصی داشته باشد آن جرم
از جرائم قابل گذشت خواهد بود ولی اگر جرمی دارای جنبه عمومی باشد آن جرم از جرائم غیر قابل گذشت خواهد بود
عده‌ای دیگر اعتقاد بر این دارند که اگر جنبه خصوصی جرمی بر جنبه عمومی آن برتری داشته باشد قابل گذشت می باشد و چنانچه جنبه عمومی آن و جنبه خصوصی اش برتری داشته باشد غیر قابل گذشت
خواهد بود اما به طور کلی تنها با مراجعه به قانون می‌توانید تکلیف قابل گذشت و غیرقابل گذشت بودن جرمی را تشخیص دهیم

قانونگذار در ماده ۱۰۳ مقرر می‌دارد
قابل گذشت بودن جرم در قانون تصریح نشده باشد غیرقابل گذشت محسوب می شود مگر این که از حق الناس بوده قابل گذشت باشد بنابراین قانونگذار اصل براین می‌گیرد که جرائم غیر قابل گذشت می باشد

ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی طبق اصلاحیه قانون کاهش مجازات حبس تعزیری نیز از جرائم قابل گذشت می دانند

ماده ۱۰۴ بیان می دارد علاوه بر جرایم تعزیری مندرج در کتاب دیات و فصل حد قذف
این قانون وجرایمی که به موجب قوانین خاص قابل گذشت می باشند جرائم مندرج در مواد( ۵۳۶، ۵۹۶، ۶۰۸، ۶۰۹، ۶۲۲، ۶۳۲، ۶۳۳، ۶۴۱، ۶۴۷، ۶۴۸، ۶۶۸، ۶۶۹، ۶۷۳، ۶۷۴، ۶۷۶، ۶۷۷، ۶۷۹، ۶۸۲، ۶۸۴، ۶۸۵، و ۶۹۰) در مواردیکه املاک و اراضی متعلق به اشخاص خصوصی باشد، (۶۹۲، ۶۹۳، ۶۹۴، ۶۹۷، ۶۹۸، ۶۹۹، ۷۰۰، ۷۱۶، ۷۱۷، و ۷۴۴) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی( تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده) مصوبه ۲/۳/۱۳۷۵ و جرائم انتقال مال غیر و کلاهبرداری ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری مصوب۱۵/۹/۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام به شرطی که مبلغ آن از نصاب مقرر در ماده ۳۶ این قانون بیشتر نباشد و نیز کلیه جرایم در حکم کلاهبرداری جرائمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده طبق قانون کلاهبرداری محسوب می شود در صورت داشتن بزه دیده و سرقت موضوع مواد موضوع( ۶۵۶، ۶۵۷، ۶۶۱، و ۶۶۵،) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی( تعزیرات و مجازات های بازدارنده)
مصوب ۲/۳/۱۳۷۵ به شرطی که ارزش مال مورد سرقت بیش از دویست میلیون ریال نباشد و سارق فاقد سابقه موثر کیفری باشد شروع و معاونت در تمام جرایم مزبور همچنین کلیه جرائم تعزیری درجه ۵ و پایینتر ارتکابی توسط افراد زیر ۱۸ سال در صورت داشتن بزه دیده مشمول تبصره ۱ ماده ۱۰۰ این قانون و ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۴/۱۲/۱۳۹۲ بوده و قابل گذشت است

تأثیر گذشت شاکی بر روند پیگیری پرونده:

قانونگذار درباره گذشت یا همان رضایت دادن در مبحث سوم از فصل یازدهم قانون مجازات اسلامی
توضیحاتی را بیان نموده است وآن را از عوامل سقوط مجازات می‌داند

۲موضوع مهم که باید در موقع رضا یت دادن یا گذشت کردن مورد توجه قرارگیرد

الف : باید به این امر توجه داشته باشیم آن جرم از، جرائم تعزیری است یا جرائم حدی، یا جرائم قصاصی و دیه
ب: باید توجه به این امر داشته باشیم که جرم از جرائم قابل گذشت است یا غیر قابل گذشت

در موردقسمت الف باید چنین گفت هرگاه جرمی از دسته ی جرائم حدی، قصاصی ودیه ای باشد تبصره ۳ماده ۱۰۰قانون مجازات اسلامی تکلیف را مشخص کرده است

این ماده مقرر می دارد

مقررات راجع به گذشت شاکی در مورد مجازاتهای قصاص نفس و عضو حدقذف وحد سرقت همان است که در کتاب دوم حدود وسوم قصاص این قانون ذکر شده است گذشت شاکی در بقیه حدود اثری در سقوط و تخفیف مجازات ندارد
پس می توان چنین نتیجه گرفت که در جرائم حدی مانند حد قذف وسرقت اگر شاکی شکایت نکند اصلا پرونده ای تشکیل نمی شود حتی اگر هم شکایت کند بعد از این که رضایت داد پرونده مختومه می شود

در جرائم قصاصی :که قصاص نفس ویا عضو موضوع بحث می باشد حتی اگر شاکی شکایت نکرده باشد دادستان وظیفه داردپرونده راپیگیری کند واگر در جرائمی که مجازات آن قصاص نفس یا عضو است شاکی گذشت کند فقط پرونده از جهت جنبه خصوصی جرم بسته می‌شود، مجرم باید از جهت جنبه عمومی جرم مجازات شود
اگر عمداً جرمی انجام شده باشد دادستان پرونده را پیگیری می کند حتی اگر شاکی شکایت نکرده باشد اما اگر پرونده با شکایت شاکی همراه باشد تنها در صورتی پرونده بسته می شود از جهت جنبه خصوصی جرم که شخص آسیب دیده رضایت بدهد اما از جنبه عمومی مجازات مجرم ازبین نخواهد رفت

درمورد قسمت ب اختیار شکایت با شخص بزه دیده زمانی است که جرم
از جرائم قابل گذشت باشد فرقی نمی‌کند که شکایت کرده باشد یا نه. در صورتی که شکایتی صورت نگرفته باشد پس هیچ پرونده نیز تشکیل نخواهد شد اما در صورتی که شکایت خودش را انجام دهد در این موقع در هر مرحله از مراحل رسیدگی به پرونده با اظهار
رضایت پرونده را مختومه کند
اما زمانی که جرم از جرائم غیر قابل گذشت بوده باشد و شخص آسیب دیده شکایتی طرح نکرده باشد در این موقع دادستان به عنوان مدعی العموم وارد می شود
و برای آن جرم

پرونده‌ای تشکیل خواهد داد در چنین موقعیتی شخص آسیب دیده در ادامه رسیدگی به پرونده هیچ اثری نمی تواند بگذارد

اما اگر شخص آسیب دیده شکایت خود را انجام دهد اما گذشت او باعث مختومه شدن پرونده نمی شود به علت اینکه جرم دارای دو جنبه عمومی و خصوصی میباشد پس می‌توان چنین گفت در جرایمی که غیر قابل گذشت هستند با رضایت شخص بزه دیده فقط جنبه خصوصی پرونده خاتمه خواهد یافت
اما جنبه عمومی چون مربوط به کل جامعه می باشد همچنان مجازات آن پابرجاست وفرد حتما مجازات خواهد شد

تأثیر رضایت شاکی در جرائم غیر قابل گذشت

رضایت شخص بزه‌دیده اگرچه موجب بسته شدن پرونده نمی شود اما در روند پرونده و مجازات مجرم بی تاثیر نخواهد بودو می توان به مواردی مانند تخفیف مجازات، تعلیق اجرای مجازات، نظام نیمه آزادی و…. منجر شود

نمونه متن رضایت نامه کیفری

ریاست محترم شعبه ….. دادگاه کیفری….. شهر…..
با عرض سلام و احترام

احتراماً به استحضار می‌رساند اینجانب…..فرزند…
دارای کد ملی……به عنوان شاکی در پرونده کلاسه….
به طرفیب مشتکی عنه…، فرزند….. داری کدملی…. نسبت به پرونده مطروحه در آن شعبه در تاریخ…
تحت عنوان……، با توجه به ابراز ندامت نامبرده نسبت به بزه ارتکابی وبرقراری ترتیبات جبران خسارات وارده رضایت خود را منجزا اعلام نموده وتقاضای مختومه ‌شدن پرونده را دارم
مشتکی عنه نیز اعلام داشته نسبت به شاکی هیچگونه ادعایی نداشته ونخواهد داشت
تاریخ…. و….. امضا ی شاکی
تاریخ و امضای مشتکی عنه

گذشت شاکی چه شرایطی باید داشته باشد

معنی گذشت یا رضایت شاکی این است که شاکی نمی خواهد به پرونده رسیدگی شود وتمایل خود را نسبت به بسته شدن اعلام می کند اما این مر بوط به زمانی است که جرائم قابل گذشت باشد یا اینکه در جرائم غیر قابل گذشت خواهان تخفیف برای مجرم می باشد به خاطر همین که رضایت شاکی دارای چنین آثاری می باشد باید شرایطی نیز برای رضایت شاکی در نظر بگیریم

ماده ۱۰۱ قانون مجازات اسلامی و تبصره آن در این زمینه مقرر می دارد گذشت باید منجر باشد وبه گذشت مشروط و معلق در صورتی ترتیب اثر داده می شود که آن شرط
یا معلق علیه تحقق یافته باشد همچنین عدول از گذشت مسموع نیست

تبصره ۱ گذشت مشروط یا معلق مانع تعقیب رسیدگی و صدور حکم نیست ولی اجرای مجازات درجرایم قابل گذشت منوط ب عدم تحقق شرط یا معلق علیه است دراین صورت محکوم علیه با قرار تامین مناسب آزاد می شود

ماده ۲ این قانون نیز به موردی اشاره می‌کند که تعداد کسانی که از جرمی متضرر شده اند زیاد باشد این ماده مقرر می دارد

هرگاه متضررین از جرم متعدد باشد تعقیب جزایی با شکایت هر یک از آنها شروع می شود ولی موقوفی تعقیب رسیدگی و اجرای مجازات موکول به گذشت تمام کسانی است که شکایت کرده‌اند

حق گذشت به ارث می‌رسد

در تبصره این ماده به آن اشاره کرده که هرگاه کسی شکایتی ته کرده باشد اماد حین رسیدگی به پرونده
شاکی از دنیا برود در این زمان چون گذشت یک نوع حق می باشد پس می تواند به ارث برسد

نتیجه گیری در گذشت شاکی چیست

ابتدا باید بدانیم گذشت زمانی اتفاق می افتد که شکایتی طرح شده باشد بعد بحث رضایت یا گذشت به میان می آید همچنین باید توجه داشته باشیم که
تأثیر گذشت شاکی در جرائم تعزیری یا حدي، قصاص ودیه ای بودن جرم وهمچنین قابل گذشت بودن یا غیر قابل گذشت بودن

ودر پایان می توان گفت جرائم تعزیری قابل گذشت، گذشت شاکی باعث مختومه شدن پرونده می شود در هر مرحله از دادرسی که باشیم اما نکته این جاست که در جرائم غیر قابل گذشت فقط جنبه خصوصی جرم پرونده بسته می شود ومجازات مجرم از جنبه ی عمومی به قوت خود باقی خواهد ماند گذشت شاکی در این جرائم فقط موجب تخفیف یا تعلیق مجازات خواهد شد

image
JM
نویسنده این مطلب

مهدی حنیور

ارسال دیدگاه

کاربر عزیز برای ارسال دیدگاه ابتدا باید عضو یا وارد شوید

عضویت / ورود
 
دیدگاه ها
این مطلب نظری ندارد