کاربر گرامی به وب سایت دادسرا یار خوش آمدید | برای استفاده کامل از امکانات سایت عضو یا وارد شوید

جعل سند یا قولنامه+بررسی تخصصی+نکات مهم

شما در حال مشاهده مطلب مذکور در بخش مقالات سایت می باشید

جعل سند یا قولنامه+بررسی تخصصی+نکات مهم

جعل سند یا قولنامه+بررسی تخصصی+نکات مهم

عموما امروزه در جامعه با جرایمی از قبیل جعل سند یا قولنامه زیاد روبرو میشویم و ممکن است که این جرایم و این قبیل کلاهبرداری ها ما رو هم گرفتار کرده و در زندگی باعث شود که سرمایه خویش را برای ملک یا مالی که خریداری میکنیم که این مال اصلا وجود ندارد،از دست بدهیم،حال ما در این مقاله قصد داریم شما را با این جرم و مجازاتی که به موجب قانون برای این جرم در نظر گرفته شده اشنا سازیم و به شما نشان بدهیم که اگر گفتار چنین موضوعی شدید به چه صورت شکایت کنید.

دسته ای از جرایم علیه مصالح عمومی کشور جرایمی میباشند، که به عنوان ضدیت با نظام اجتماعی را دارد مقتضیات زندگی اجتماعی برقراری روابطی را بین افراد و دولت ایجاد می کند که چنانچه این روابط به نحو احسن و پیش بینی شده توسط قانونگذار رعایت نشود،در نتیجه به اعتماد عمومی که اساس زندگی اجتماعی است لطمه وارد میکند،اعتماد عمومی در واقع یک احساس خود به خود بین افراد اجتماع نمیباشد، بلکه می توان گفت یک نوع اعتمادی است که قدرت اجتماعی برای صیانت خود اجبارا به افراد القا و تحمیل کرده است از جمله جرایمی که در صورت ارتکاب موجب سلب اعتماد عمومی میشود و مقتضای منابع و مصالح اجتماعی ایجاد می کند که با وضع مجازات در صدد حفظ مسائل اجتماعی بر آید جرم جعل و تزویر می باشد.

مجازات جرم جعل سند یا قولنامه چیست؟

جعل و تزویر از جمله جرایمی میباشد که قضات محاکم حتی آن هایی که بسیار متخصص و متبحر هستند در تطبيق موارد آن با مقررات جاری دچار اشکال خواهند شد، زیرا که نحوه ارتکاب جرم مستمر آن در حال تغییر میباشد و این لحاظ راجع به موضوعات جعل و تزویر ضروری است اسناد و مدارک و اشیایی که در این قبیل موارد وسیله ارتکاب جرم قرار می گیرند به همان اندازه متنوع و دارای اهمیت است  که مسئولیت همین خاطر عمومی و اجتماعی می باشد چرا که روابط بین افراد یک جامعه ایجاد می کند که مکاتبه و تنظیم و تبادل اسناد دستخوش تقلب و تزویر قرار نگیرد حال آنکه اگر یکی از این اسناد و مدارک مورد تقلب و تزویر قرار گیرد نتیجه آن به اعتماد متقابل که اساس زندگی اجتماعی است لطمه وارد میکند و این حس اعتماد یک مصلحت است که مورد حمایت قانون مجازات قرار گرفته است متحدی که مربوط به شخص معین یا دولت معینی نبوده بلکه متعلق به و مربوط به تمام اعضای اجتماع است.حال موضوع دیگری که در اینجا مطرح است این است که فعالیت قانونگذاری یکی از وظایف اصلی دولت است و قانون حدود اختیارات و حاکمیت دولت را تعیین و اعلام می کند همین قانون نیز بر اسناد و مدارکی اعتبار و ارزش حقوقی بخشیده است.

 نحوه و ترور ارتکاب جرم جعل و تزویر سیر تکاملی طی کرده و به تدریج از صورت اولیه خارج به متناسب با پیشرفت علوم و فنون تکامل یافته است به طوری که امروزه با بهره گیری از امور علمی و فنی و استفاده از وسایل مختلف از جمله مواد شیمیایی و به روش های مختلف با ظرافت های خاصی عملی می شود. مقررات فصل پنجم قانون مجازات اسلامی در بخش تعزیرات اختصاص به جرم جعل و تزویر یافته که شامل جعل و تزویر به مفهوم کلی و جعل در اسناد سیاسی و اداری و جعل در اسناد قضایی و رسمی و چنانچه در اسناد و نوشته های غیر رسمی به نظر جعل های مربوط به گواهی پزشکی و تصدیق نامه و غیره می باشد ۱۲۲ و ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ مورد بحث قرار گرفته است.

تعریف جعل سند یا قولنامه از نظر لغوی و حقوقی:

 جعل از نظر لغوی به معنای ساختن و گردانیدن و قرار دادن و خلق کردن و آفریدن و تزویر به معنای دروغ پردازی کردن و فریب دادن آمده است، از نظر حقوقی تزویر مترادف با جعل میباشد و در فقه به جای جعل و تزویر استعمال شده و از این حیث جلب به معنای تزویر میباشد، اداره حقوقی قوه قضاییه در باب این موضوع چنین عنوان نموده است :

من در مقام تعريف بزه جعل و تزریق کلمه را به طور مترادف به کار برده برای آنکه معنا و مفهوم قانونی واحدی مورد نظر مقنن بوده است از نظر قانونی فرقی بین آنها نیست.

رکن قانونی جرم جعل سند یا قولنامه:

قانون گذار ایران در سال ۱۳۰۴ الهام گرفته از مقررات ماده ۱۴۷ قانون جزای فرانسه در صدد تعریف جرم جعل بر آمده، عباراتی که در ماده ۹۷ قانون مجازات عمومی سابق آمده بود با قدرت تغییر در قانون تعزیرات سال ۱۳۶۲ منعکس گردید و به دنبال این امر در اصلاحات قانون تعزیرات سال ۱۳۷۵ قانونگذار همان متن را با کمی تغییرات در ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی پیش بینی کرده است، هرچند قانونگذار فرانسه در قانون جزایی سال ۱۸۱۰ از جرم جعل تعریفی به عمل نیاورده بود،منتها با تدوین قانون کیفر عمومی سال ۱۹۹۲ که در سال ۱۹۹۴ لازم الاجرا گردید.

قانون گذار کشور ما در ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ هجری شمسی در مورد جرم تزویر چنین عنوان داشته است:

 جعل و تزویر عبارت میباشند از ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی و غیررسمی و خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی را الصاق نوشته به نوشته دیگر را به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب.

به هر ترتیب جرم جعل و تزویر به مانند هر جرم دیگری به عملی اطلاق می شود که دارای رکن قانونی باشد یعنی جرم به موجب قانون جعل و تزویر نامیده شود و دادرس دادگاه در حکم صادره به یکی از مواد ۵۲۴و۵۴۲ قانون مجازات برای این جرم استناد میکند. البته باید خاطر نشان کرد که در جرم جعل و تزویر رکن های مادی و معنوی و ضرری جرم را باید در نظر داشت و یک قاضی برای حل نمودن چنین پرونده ای باید جرم را از ابعاد مختلفی بررسی کند تا بتواند پرونده را حل کند.

 رکن مادی جرم جعل سند یا قولنامه چیست؟در رکن مادی سه موضوع شامل بررسی میباشد، سمت مرتکب و موضوع جرم و فعل مرتکب باید مورد بررسی قرار گیرد،که در زیر توضیحاتی در موردشان خدمت شما ارائه خواهیم داد:

الف سمت مرتکب:

قانونگذار در بیشتر موارد به جرم جعل سنتی و حتی رایانه ای از کلمه حرکت استفاده نموده و لذا هر فرد ایرانی و خارجی مقیم ایران مرتکب جرم جعل شود طبق قانون مجازات اسلامی قابل تعقیب و مجازات خواهد بود حال چنانچه یک فرد ایرانی و غیر ایرانی در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب جرم جعل و تزویر شود آیا می توان او را به اتهام ارتکاب جرم جعل به قانون مجازات اسلامی قابل تقدیر دانست یا خیر؟

در واقع چنانچه نفس جرم جعل در قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران واقع شده باشد مورد توجه قانونگذار قرار خواهد گرفت. و اگر موضوع جرم جزء اسناد و یا اشیای باشد با تمامیت ارضی و استقلال و نظام سیاسی و اقتصادی ارتباط داشته باشد و افزون بر این باعث خدشه دار شدن حیثیت مملکتی شود،در این صورت بدیهی است که قانونگذار می باید حساسیت نسبت به این امر نشان دهد اما اگر نه موضوع جرم مورد توجه باشد و نه شخص مرتکب خصوصیاتی داشته باشد که قانونگذار نسبت به آن حساسیت دارد در این صورت فقط در صورتی قانون جزا دخالت می کند که آن نوشته مجعول وارد کشور شود یا در کشور جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار بگیرد.

ب. موضوع جرم مقررات ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی جعل و تزویر عبارت است از ساختن نوشته با سند یا مرگ یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی و سایر اشیا و تغییراتی که در سند یا نوشته موجود و معتبر به ترتیب مقرر در قانون ایجاد شود

منظور ازساختن نوشته، هر عبارت و علامت اصطلاحی است که بر خلاف حقیقت به منظور اضرار به غیر یا دست و قلم و یا چاپ و ماشین روی صفحهای تنظیم گردد. به عبارت دیگر نوشته ورقه ای است که در نظر قانون به عرف و عادت فاقد بسته سند باشد اما آثاری دارد مانند نامه خصوصی که به امضاء مجعول منتسب به غیر به دیگری می نویسد و به این وسیله او را تهدید می کنند یا به موجب نامه مجعول به امضای شخصی منتقد تقاضای شغل یا وجه می نمایند،یا اینکه شخصی برای گرفتار کردن شخص دیگری به اسم و امضاء و نامه بر علیه مصالح عمومی کشور جعل می کند.

 سندی که اعم از عادی یا رسمی مورد جعل قرار می گیرد:بر اساس ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی" سند عبارت است از هر نوشته که در مقام دعوی یا دفاع قابل استناد باشد. هر نوشته ممکن است در اثبات یا دفاع از دعوای به کار آید لذا قید انتهای ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی به این منظور نوشته در دعوای سند به شمار می رود که برای اثبات یا دفاع قابل استناد باشد یعنی ممکن است نوشته ای در یک دعوا سند باشد و در دعوای دیگر به این وضعیت خوانده نشود،از این حیث نوشته ممکن است که سند اصیل یا یک سند اتفاقی باشد ساختن امضا و مهر به این معناست که علامت انتخاب شده توسط اشخاصی که معمولا مطابق ذوق و سلیقه و ملاحظات مورد نظر جهت تایید و تصدیق نوشته ها و اسناد منتسب به خود اختصاص می دهند و در مواقع لزوم مورد استفاده قرار می گیرند به طور تقلب آمیز ذیل نوشته یا سند یا در قسمت های مناسب و ضروری و معمول در تنظیم نوشته ها و اسناد گذارده شود در این صورت ساختن امضا در کلیه موارد و حتی در مورد علامتی که به عنوان پارامتر در پیش نویس مکاتبات و اسناد اداری به کار برده می شود و موجب سیر جریان معمولی اقدامات اداری در زمینه اوراق و اسناد به طور می گردد قابل تسری خواهد بود.

مهر در جعل سند چه کاربردی خواهد داشت؟مجازات استفاده از ان به جهت جعل چیست؟

در واقع مهر وسیله ای میباشد که جهت استعمال در موقع تنظیم نوشته ها اسناد و اوراق و قراردادهای مربوط به معاملات روابط حقوقی و اداری و مکاتبات رسمی و غیررسمی از فلز یا سنگ و یا اشیای دیگر ساخته می شود،ساختن مردم زمانی تحقق می یابد که به طور تقلبی عملی شده باشد به جای امضا از اثر انگشت و ما استفاده می کنند و بدین ترتیب جعل اثر انگشت و مهر این اشخاص مشمول مقررات مربوط به جعل امضا خواهد بود.

عمل مرتکب:

سومین موضوع قابل بررسی در عنصر مادی جرم جعل و تزویر عمل مرتکب است، عمل مرتکب در جرم جعل فعل مثبت است و در اصل جرم با ترک فعل تحقق نمی یابد. حکم قانون گذار در جعل به صورت نهی بیان شده است و به همین دلیل انجام یک فعل مثبت برای نقض این نهی ضرورت پیدا می کند.

 نحوه انجام دادن این عمل دو صورت دارد:یکی ایجاد کردن و دیگری مخدوش کردن و دست بردن.چنانچه مطلبی که به عنوان جعل در نظر میگیریم نوشته باشد،در واقع این عمل را انجام داده ایم: فعل مثبت مرتکب عبارت است از ساختن نوشته و به وجود آوردن نوشته و یا دست بردن در نوشته موجود و قانونگذار برای مسئله ساختن به ذکر همین عبارت ایجاد کردند اکتفا کرده است ولی قانونگذار در مصداق نحوه عملی مخدوش کردن و دست بردن در سند یا شیء موجود عبارت ها و اصطلاح های مختلفی را ذکر کرده مانند=خراشیدن و تراشیدن و غیره بنابراین با توجه به متن قانون می توان الف)جعل را تحت عنوان جعل مادی و جعل معنوی یا مفادی مورد بررسی قرار داد.

جعل مادی به چه صورت تحقق می یابد؟

جعل مادی زمانی تحقق خواهد یافت که به صورت فیزیکی در یک مدرک تحریف شده ارتکاب یافته باشد. که در اصل بتوان با ملاحظه کردن و آزمایش دقیق و با یک بازنگری سطحی حداقل از نظر تئوری تشخیص داد که این مدرک جعلی است یا خیر و به این ترتیب زمانی تغییرات معلوم و مشخص و در عالم خارج محسوس باشد که طبیعی است به طرق پیش بینی شده در قانون به عمل آمده باشد آن هم در سند معتبر و در سندی که اعتبار افتاده و فاقد ارزش قانونی است و برابر مقررات ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی جعل مادی ممکن است به صورت خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو و یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته به نوشته دیگر یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن صورت گیرد.

جعل معنوی یا مفادی به چه صورت تحقق می یابد؟

در جعل معنوی یا مفادی شخص جاعل عمل فیزیکی انجام نخواهد داد،بلکه جعل در این مورد در حقیقت در عالم ذهن شخص صورت می گیرد چرا که حقیقت در عالم ذھن منقلب و دگرگون شده و آنگاه حقیقت قلب شده و در عالم ذهن به عالم ماده منتقل می شود. قانون گذار اسلامی موارد جعل معنوی را در ماده ۵۴۳ به این نقش پیش بینی کرده است که هر یک از ادارات دولتی و مراجع قضایی و مامورین به خدمات عمومی که در تحریر نوشته ها و قراردادهای راجع به وظایفشان مرتکب جعل و تزویر شوند اعم از این که موضوع یا مضمون آن را تغییر دهند یا گفته و نوشته یکی از مقامات رسمی امور یا تغییرات یکی از طرفین را تخریب کنند یا اینکه موضوعی در اسناد را صحیح و یا صحیحی را باطل و یا چیزی را که بدان اقرار نشده است و قرار شده جلوه دهند.چنین اشخاصی که این عمل ها را انجام میدهند، علاوه بر مجازات های اداری و جبران خسارات وارده و حفظ از یک تا پنج سال یا شش تا ۳۰ میلیون ریال جزای نقدی به موجب قانون محکوم خواهند شد.

رکن ضروری جرم جعل سند یا قولنامه چیست؟

در اصل جرم جعل و تزویردر صورتی قابل کیفر خواهد بود که علاوه بر باد بودن سایر ارکان متضمن ضرر به غیر باشد یا به عبارت دیگر هر قدر حقیقت حتى اگر با مصادیق معلوم در قانون مطابق و از موارد مقرر قانونی باشد چنانچه ضرری به دنبال نداشته باشد جرم نیست. اگر شخص در جریان مورد ادعای امضا با اثر انگشت منتسب به کسی باشد که وجود خارجی ندارد عمل جعل نیست زیرا با وجود اینکه مورد مربوط به نوشته است ولی بر علیه منتسب اليه سندیت ندارد و قابل انتظار نمی باشد.بنابراین باید عمل انجام شده جرم باشد تا شخص مجازات شود یا اینکه به موجب قانون برای عمل مرتکب شده جزایی در نظر گرفته شده باشد.

روی این اصل اداره حقوقی قوه قضاییه از طرفی می گویند امکان اضرار به غیر از ارکان تشکیل دهنده جرم جعل است و در جعل ثبت نیز امکان ادرار به هر حال وجود دارد و از طرف دیگر اعلام نظر می کند اگر اصل سند وجود نداشته باشد یا از بین رفته باشد و متهم فتوکپی غیر مصدق را مورد هجمه قرار داده باشد به لحاظ اینکه سند اعتبار قانونی ندارد و امکان اضرار به غیر وسیله آن نیست و عمل ارتکابی کار بی معنا و مجعول در عمل ارتکابی شخصی مصداق پیدا نمی کند.

(ضرری که تحقق و امکان تحقق آن شرط محقق شدن جرم جعل می باشد عبارت است از نظر مادی و ضرر معنوی و اخلاقی یاضرر اجتماعی و عمومی)

رکن معنوی جرم جعل سند یا قولنامه چیست؟

به طور کل اصولا جرم جعل و تزویر از جمله جرایم عمدی میباشد، یکی از عناصر تشکیل دهنده جرم عمدی رکن معنوی جرم و یا عدم داشتن به غیرقانونی بودن عملی است که انجام می گیرد در جرم جعل و تزویر علاوه بر شرایط لازم جهت تحقق یافتن جرایم سوء نیت و تقلب بایستی محرز گردد تا همان جرم محسوب و قابل مجازات باشد احراز سوءنیت به این معناست که مرتکب بداند که عملی را که انجام می دهد طبق قوانین جزایی جرم محسوب و قابل مجازات است وارد می سازد مرتکب از طرف دیگر باید آگاه باشد به اینکه حقیقتی را جلب می کند و این حقیقت ممکن است به شخص ثالث یا جامعه ضرر اعم از مادی یا معنوی وارد کند، قصد نیز زمانی متقلبانه محسوب می گردد که متعاقب اضرار به غیر از منافع خصوصی و عمومی بوده باشد و تحصیل منافع هم شامل امور مادی و معنوی که حیثیت و شئونات و اعتبارات است خواهد بود.

جعل در اسناد رسمی:

اسناد رسمی به موجب مقررات ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی, اسنادی هستند که در اداره ثبت اسناد و املاک و یا دفاتر اسناد رسمی یا در نزد سایر مامورین رسمی در حدود صلاحیت آنها بر طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشد. این جعل یک سند ملک مشمول این مقررات می باشد:

جعل در اسناد عادی:

در ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی چنین مقرر شده است" هرشخص که در اسناد و نوشته های غیر رسمی جعل یا تصویرسازی کند یا با علم جعل و تزویر آنها را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال یا به سه تا ۱۲ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

منظور از سند عادی چیست؟

در واقع میتوان چنین گفت که سندی عادی سندی است که به وسیله افراد عادی تنظیم شده باشد و مامور رسمی در تنظیم آن دخالتی ندارد مانند قبض رسید غير محضری و قولنامه عادی و غیره....

در مورد اسناد عادی جعل غالبا از نوع جعل مادی است زیرا تعبیه یک نوشته خلاف واقع , مستلزم ساختن یک امضاء مجهول است، مصادیق بارز جعل مادی است اما گاهی ممکن است که جاهل منظور خود را حین نوشته سند به طور کلی در صفحه کاغذ منعکس کند و مطالبی خلاف آنچه که مورد توافق طرفین است با قصد اغفال درج نماید و طرف ندانسته آن را امضا کند که در این مورد مرتکب جعل معنوی شده است.

دوستان عزیز با مطالعه مقاله نکته های مهم اجاره خانه می توانید اطلاعات خود را پیرو مطالب گفته شده ارتقاء دهید . 

نتیجه گیری جرم جعل سند یا قولنامه:

جرم جعل سند از جمله جرایمی است که دادگاه ها در این موارد حساسیت نشان داده و نسبت به چنین پرونده هایی سعی میکنند که هم بر اساس مدارک موجود و هم بر اساس شواهد عمل کنند و تمام عناصر جرم را نیز در نظر خواهند گرفت زیرا که جرمی حساس است و با سرمایه های اصلی افراد مرتبط است و اگر این دسته از جرایم در جامعه زیاد شود اعتماد افراد از بین خواهد رفت و عموما خرید و فروش املاک دچار مشکل و از ان طرف دچار رکورد اقتصادی خواهیم شد.حال شما باید بدانید 

که برای اینچنین جرمی میتوانید از یک وکیل صاحب نام یا یک وکیلی که واقعا در این زمینه مهارت دارد استفاده کنید که میتوانید از یک وکیل انلاین نیز کمک بگیرید،البته قابل بیان است که مشاوره حقوقی به هر صورتی که باشد حتی انلاین کمک زیادی در این زمینه به شما میکند.در اصل یک وکیل خوب پایه یک که میتواند یک وکیل ملکی باشد یا یک وکیل کیفری یا وکیل ثبتی....به شما در دادخواست نوشتن و ارائه دادن ان که یکی از موضوعات مهم است کمک می نماید،که شما میتوانید با تماس با وکیل از تمام موارد مطلع شوید.

 از دیگر موارد جعل می توان به جعل مدارک تحصیلی، جعل معافیت از خدمت دولت و معافیت از خدمت وظیفه عمومی و همچنین جعل تقدیم گواهی خلاف واقع پزشک به مراجع قضایی وسایر گواهی های خلاف واقع اشاره نمود.

image
JM
نویسنده این مطلب

مهدی حنیور

ارسال دیدگاه

کاربر عزیز برای ارسال دیدگاه ابتدا باید عضو یا وارد شوید

عضویت / ورود
 
دیدگاه ها
این مطلب نظری ندارد